Шиндлерийн шулам буюу олон зуун хүнийг геноцидээс аварсан эмэгтэй

Twitter Print
2020 оны 06-р сар 10-нд 12:32 цагт
Мэдээний зураг,

Зүүн Африкийн Руанда улсын хүн ам том хотын нийслэлд амьдардаг хүн амаас бага юм. Энд дэлхийн хамгийн аймшигтай, цуст үйл явдлууд болсон гэдэгт итгэхэд бэрх. 1994 оны Руандын геноцид нь дэлхийд болсон хамгийн муу үйл явдлын нэг гэж тооцогддог.

Түүхийн хувьд Руандад Тутси, Хуту гэсэн хоёр үндэстэн амьдардаг. Хутучүүд тэр үед болон одоо хоёулаа хүн амын тоог бүрдүүлдэг байна. Тэдгээрийн ялгаа мэдэгдэхүйц өөр юм. Хуту нь Тутсиг бодвол арай намхан бөгөөд арьс нь цайвар бараан өнгөтэй байдаг. Нэгэн цагт Хуту захирагч, язгууртан элитүүд байсан бөгөөд тэд илүү нэр хүндтэй, чинээлэг хүмүүс байв.

1994 оны 4-р сарын 6-нд Руанда, Бурунди улсын ерөнхийлөгчид нас барсны дараа Тутси аймшигт аллага үйлдэж эхлэв. Гурван сарын хугацаанд гурван сая орчим хүн амь үрэгдсэн тооцоо байдаг. Руандын геноцид нь аллага болон харгис хэрцгий байдлаар Германы үхлийн лагеруудаас давж гарав. Хэвлэл мэдээлэл, радио, сонинууд нь нэг үндэстнийг нөгөө рүү турхирах үзэн ядалтыг өдөөж байв. Хэдэн зуун мянган хутагт, тариачин, ажилчин, гэрийн эзэгтэй нараас эхлээд хуульч, багш, тахилч хүртэл буу, пулемёт авч, хуучин хөрш, найз нөхдөө алахаар явцгааж байв.

Гэхдээ ийм тамд хүртэл өөрсдийгөө эрсдэлд оруулж, цуст машины эсрэг явахад бэлэн хүмүүс байсан. Түүнийг Зула Карухимби гэдэг. Одоо амьд мэнд байвал 92 настай байх ёстой ч түүнийг амьд байгаа эсэхийг мэдэхгүй, түүний талаар ямар ч мэдээ байдаггүй бөгөөд түүнийг дурсах цорын ганц бэлэг тэмдэг нь Италийн Падуа дахь Шударга үйлсийн цэцэрлэгт тарьсан мод юм. Африкчуудын мухар сүсэг амьд үлдэх боломж олгосон ховор тохиолдол байв. Зула шулам гэх алдартай байсан тул түүнээс хүмүүс айж байв. Тэрбээр Интерахамве (Хуту байгууллага) хүмүүс цэргүүдийг ирэхэд Зула хортой ургамлын шүүсээр гараа үрж, халдагчдын нүцгэн арьсанд хүрчээ.

Цэргүүдийн арьс шархлан яршиж цэврүүгээр бүрхэгдсэн байв. "Тэд юу болоод байгааг ойлгоогүй, шулам намайг хараасан гэж итгэв". Дараа нь тэрээр гэртээ ороход, аянга бууж, цэргүүд мэл гайхширч орхив.

Зула...

"Би шулам байна, бүгд надаас айдаг, надтай уулзахаар хэн ч ирдэггүй" гэж хашгирчээ.

Зулагийн гэрийг галдан шатаахыг оролдсон боловч сүнснүүдийн уур хилэн та нарын гэр бүлийг тамд унагана гэж цэргүүдийг айлгаснаар, тэд зугатан ухарч, ингэснээр Зула Карухимби маш олон хүнийг аварсан байна.

Тэнд 100 гаруй Tутси, 50 орчим Хуту, гурван цагаан арьст хүн байв. 2006 онд Зулу Карухимби геноцидын эсрэг тэмцэлд оролцож медалиар шагнагджээ. Үүнийг Руанда улсын ерөнхийлөгч Пол Кагаме гардуулж өгсөн байна. Зула дөнгөж хоёр настай байхдаа 1957 онд Пол Кагамег аварсан түүхтэй. Түүний гэр бүл хөрш зэргэлдээ тосгонд амьдардаг байв. "Түрэмгийлэгчид дайрч эхлэхэд би бөмбөлгүүдийг тайлж, ээжид нь өгч, энэ бол охин" гэж хэлжээ. Тэнд хөвгүүдийг зөвхөн алж охидыг амьд үлдээсэн учир тэр амьд үлдсэн"гэж тэр хэлсэн юм. Хожим нь Пол Кагаме Руанда дахь Эх оронч фронтын командлагч болж, арми нь геноцидын төгсгөл болсон юм.

Зулу Карухимбиг Италийн Падуа хотод урьсан бөгөөд тэрээр цэцэрлэгт оливын модыг тарьсан байв. Зула уншиж чадахгүй байсан тул тэрээр очсон улсынхаа нэрийг сайн мэдэхгүй байсан хэмээдэг. Зула хүнсний ногоо зарж амьдардаг байсан. Зула шулам гэж нэрлэгдэх дургүй, тэр "эдгээгч" гэдэг үгийг илүүд үздэг байжээ. Тэрбээр толгойн өвчнийг эдгээх, гадаад төрх дэх согогийг засах эсвэл ажил олоход туслах хоолыг хэрхэн хийх тухай заадаг хэмээжээ. Байшингийнхаа урд эмийн өвс ургамал хатаан, цөөн тооны худалдан авагчдад зарах тул хүмүүс тосгоны шулам гэхээсээ илүү эмч хэмээн итгэдэг.

Гэхдээ үүнээс дор сүсэг гаарсан. Африкийн бүх улс оронд буй шулмыг авлах уриалга Руандад улам бүр өргөн дэлгэр тархаж байна. Христийн сүмийн номлогч нар илбэчин, эдгээгчдийг албадан гаргах эсвэл алахыг уриалсан томоохон үүрэг даалгавар гүйцэтгэдэг. Энэ бол дэлхийн гуравдагч орнуудын хувьд том асуудал юм.

Р.Сайхан-Уул

 

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.